Κύρια χαρακτηριστικά του καρναβαλιού  

Σήμερα, για τους κατοίκους της Λεμεσού, το Καρναβάλι εξακολουθεί να αποτελεί μια ισχυρή αστική και οικογενειακή παράδοση, που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά με μεγάλο ενθουσιασμό. Κύρια χαρακτηριστικά των Αποκριών είναι η κρεατοφαγία, η οινοποσία, η σάτιρα, ο χορός και το τραγούδι -ιδιαίτερα οι καντάδες- καθώς και οι μασκαράτες και οι διάφορες μεταμφιέσεις.

Στους σύγχρονους εορτασμούς του Καρναβαλιού εκτός από την ιδιωτική πρωτοβουλία σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο Δήμος Λεμεσού, με τη διοργάνωση ενός εορταστικού ενδεκαημέρου που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων: παρελάσεις, υπαίθριους χορούς, διαγωνισμούς μεταμφιεσμένων, εικαστικές εκθέσεις κ.α

Επίσημη ημέρα έναρξης των Αποκριών, όπως και στα παλαιότερα χρόνια, εξακολουθεί να είναι η Τσικνοπέμπτη. Τη μέρα αυτή οι κάτοικοι της Λεμεσού συγκεντρώνονται σε διάφορα σημεία του ιστορικού κέντρου, όπου αναβιώνουν τα παραδοσιακά αποκριάτικα έθιμα, όπως: τα τσικνώματα (κρεατοφαγία), οι καντάδες και τα αυτοσχέδια γλέντια. Οι καρναβαλίστικες εκδηλώσεις, καθώς και η διασκέδαση σε ταβέρνες, νυκτερινά κέντρα και ξενοδοχεία κορυφώνονται τα δύο Σαββατοκυρίακα των Αποκριών, κατά τα οποία διοργανώνεται η παιδική και η μεγάλη καρναβαλίστικη παρέλαση, με τη συμμετοχή χιλιάδων καρναβαλιστών, ντόπιων και ξένων.

Την ατμόσφαιρα που επικρατεί στη Λεμεσό κατά τις μέρες των Καρναβαλιών αποτυπώνει ένα άρθρο του 1967, το οποίο μισό αιώνα αργότερα, εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο: «Η Λεμεσός διασκεδάζει. Για δύο ολόκληρες εβδομάδες, την περίοδο των Απόκρεω ο Λεμεσιανός δεν κάμνει άλλο παρά να γλεντοκοπά κάθε βράδυ, πίνοντας, χορεύοντας και ξενυχτώντας, πολλές φορές μέχρι το πρωί. Όλη την μέρα ιδροκοπά και σκάζει κάτω από την δουλειά, μα όταν κοντέψει το σούρουπο γίνεται άλλος άνθρωπος. Η κούραση της ημέρας εξαφανίζεται και οι έγνοιες παραχωρούν την θέση τους στην προσδοκία μας βραδιάς, σε μια ατμόσφαιρα θεότρελλου γλεντιού, φάρσας και έρωτα. Γλέντι, φάρσα και ολίγος έρως. Αυτά τα τρία συνιστούν και συνθέτουν την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία κινούνται, αναπνέουν και ζουν αυτές τες ημέρες οι Λεμεσιανοί και στην οποίαν καλούν φιλόξενα τους φίλους τους από τες άλλες πόλεις να συμμετάσχουν, αφήνοντας κατά μέρος τα βάσανα της ζωής».

Όσον αφορά τις μεταμφιέσεις, οι καρναβαλιστές εμπνέονται από μια ποικιλία θεμάτων, όπως: ιστορικά και πολιτικά γεγονότα, κινηματογραφικές ταινίες και πολιτισμούς ξένων χωρών, την μυθολογία και τα παραμύθια. Ως παλαιότερες και πιο παραδοσιακές όμως μεταμφιέσεις θεωρούνται οι λεγόμενες «πελλόμασκες», δηλαδή οι αυτοσχέδιες μεταμφιέσεις της τελευταίας στιγμής που παρουσιάζουν ένα φαιδρό θέαμα και έχουν σκοπό να αποκρύψουν την ταυτότητα και να προκαλέσουν το γέλιο, τη σάτιρα και τη διασκέδαση. Στην δημιουργία καρναβαλίστικης ατμόσφαιρας, καθώς και στην ενίσχυση του τοπικού αισθήματος σημαντικό ρόλο παίζουν οι καντάδες και οι ομάδες κανταδόρων που αποτελούν, όχι μόνο παράδοση, αλλά και το σήμα κατατεθέν του Λεμεσιανού Καρναβαλιού.

Οι καντάδες και τα καρναβαλίστικα ή κανταδόρικα τραγούδια ουσιαστικά αποτελούν την μουσική πεμπτουσία του Λεμεσιανού Καρναβαλιού. Παραδοσιακά τραγουδιούνται από ανδρικές χορωδίες -συνήθως με τη συνοδεία μαντολίνου και κιθάρας- και έχουν ιδιαίτερο ύφος, το οποίο ονομάζουμε κανταδορικο ή κανταδορίστικο. Τα τραγούδια αυτά αποτελούν τον ιδιαίτερο «ήχο της πόλης», δηλαδή τον συλλογικό τρόπο με τον οποίο οι Λεμεσιανοί εκφράζουν τη μουσική τους ταυτότητα, καθώς και μέρος των κοινών καταβολών και ταυτότητας τους. Πέραν αυτών, και για τους κατοίκους της υπόλοιπης Κύπρου, οι καντάδες και τα καρναβαλίστικα τραγούδια είναι απόλυτα ταυτισμένα με τον χαρακτήρα των Λεμεσιανών και κυρίως με το Λεμεσιανό Καρναβάλι.

Σύμφωνα με το ετήσιο πρόγραμμα του Καρναβαλιού, οι κανταδόροι συμμετέχουν στα μεσημεριανά γλέντια της Τσικνοπέμπτης, το βράδυ της ιδίας μέρας στην παρέλαση της εισόδου του Βασιλιά καρνάβαλου, στην μεγάλη παρέλαση της τελευταίας Κυριακής, ενώ τις υπόλοιπες μέρες λαμβάνουν μέρος σε ειδικές βραδιές κανταδόρων σε ανοικτούς χώρους στο κέντρο της πόλης. Διοργανώνονται επίσης κάποιες έκτακτες εμφανίσεις σε καρναβαλίστικους χορούς, καθώς και σε εικαστικές εκθέσεις με θέμα το Καρναβάλι. Τα τελευταία χρόνια ο Δήμος διοργανώνει και εξορμήσεις κανταδόρων σε συνοικίες και προάστια, εκτός του ιστορικού κέντρου (Αγία Φύλα, Ζακάκι , Άγιος Ιωάννη, Απόστολο Ανδρέα, Μαρίνα Λεμεσού κ.α). Ωστόσο, η κατεξοχήν νύκτα των Κανταδόρων θεωρείται το τελευταίο Σάββατο της Αποκριάς. Το βράδυ αυτό οι διάφορες ομάδες παρελαύνουν από το Δημαρχείο και καταλήγουν στην Πλατεία Διοικητηρίου, όπου εκτυλίσσεται ένα αυθόρμητο γλέντι, κατά τη διάρκεια του οποίου ο κόσμος διασκεδάζει, χορεύει και τραγουδά μαζί τους.

Φωτογραφίες από παλιά Καρναβάλια