logo blank_gr mail
slide1 slide2 slide3 slide4 slide5 slide7 slide8 slide9
Εκδηλώσεις
Ανακοινώσεις

Πλατεία "Ειρήνη" - Ιστορικά στοιχεία της περιοχής

1

Ενδεικτική απεικόνιση της Λεμεσού κατά τη Φραγκοκρατία

  • Για την περιοχή μελέτης μόνο υποθέσεις μπορούν να διατυπωθούν.
  • Η αρχαιολογική σκαπάνη δεν έχει τεκμηριώσει ακόμα τη δομή της πόλης, στα αρχαία χρόνια.
  • Φαίνεται όμως ότι η περιοχή εφαπτόταν ή ήταν πολύ κοντά στα όρια του κατ' εξοχήν οχυρωμένου οικισμού, στα μεσαιωνικά χρόνια, και μέχρι η πόλη να καταστραφεί.
  • Οι μεσαιωνικές οχυρώσεις φαίνεται να οριοθετούνταν από τον ποταμό Γαρύλλη
  • Από τα μέσα του 14ου αιώνα και μετά η πόλη περιγράφεται σε κακή κατάσταση.
  • Υπάρχει όμως αξιόλογη εμπορική και λιμενική δραστηριότητα.
  • Το 1570 η Λεμεσός καταλαμβάνεται από τους Οθωμανούς.
  • Αποκόπτεται ουσιαστικά από τον Ευρωπαϊκό χώρο και τον πολιτισμό του.
  • Η Λεμεσός περιγράφεται από τους περιηγητές, στα επόμενα χρόνια, ως ανατολίτικος οικισμός.
  • Εδώ κατοικούν Ορθόδοξοι Χριστιανοί, κυρίως έμποροι και γεωργοί, διάφοροι οικονομικοί - εμπορικοί πράκτορες Ενετών και Γάλλων εμπόρων και Οθωμανοί, ορισμένοι Εβραίοι, μεταπράτες, δραγουμάνοι, γενίτσαροι και άλλοι.
  • Δεν φαίνεται να υπήρξαν σημαντικές μεταβολές στη Λεμεσό κατά τα επόμενα χρόνια.
  • Αργότερα, προς τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, η πόλη παρουσιάζεται στη βιβλιογραφία, με λίγους σχετικά πάλι κατοίκους, Έλληνες και Οθωμανούς. Εκτείνεται με μακρόστενη μορφή κατά μήκος της παραλίας, με επεκτάσεις προς τα ανατολικά κυρίως.

Jane Franklin, 1832:

  • «……Στη Λεμεσό οι Έλληνες ζουν στην κάτω (ανατολική μάλλον ) γειτονιά και οι Τούρκοι στην πάνω (δυτική μάλλον).
  • Στην πάνω γειτονιά είναι ένα όμορφο τέμενος με ψηλό μιναρέ δίπλα σε ένα ποτάμι (ξηρό αυτή την εποχή), με ένα παλιό ενετικό γεφύρι με δύο μυτερές καμάρες.
  • Ο παραπόταμος συνορεύει με κήπους και οι όχθες του 
    διανθίζονται με ροδοδάφνες….. ..»

Το λιμάνι - αγκυροβόλιο είναι το πρωταρχικό σημείο εξαγωγής των φημισμένων άσπρων και κόκκινων κυπριακών κρασιών,

μαζί με άλλα προϊόντα (χαρούπια, τυριά , λίγα μετάξια και άλλα), κυρίως προς την Αίγυπτο, Συρία και τον Εύξεινο Πόντο.

Η Λεμεσός το 18502

Δεσπόζουν οι μιναρέδες, το μεγάλο και το μικρό φρούριο, όπως και το Κονάκι, αργότερα γνωστό ως η παλιά αστυνομία, καθώς και λίγα ευπαρουσίαστα κτίσματα προξένων και προυχόντων. Πληθυσμός 2000 - 3000 ψυχές.

Η περιοχή μελέτης την ίδια εποχή2

Η Λεμεσός το 1883 – Αρχές Αγγλοκρατίας

2

  • Το 1878 η Αγγλοκρατία παραλαμβάνει μια Λεμεσό πολλά υποσχόμενη για το μέλλον.
  • Χριστιανοί και μουσουλμάνοι, εκτός περιπτώσεων, που πρόβαλλε ο εθνικός και θρησκευτικός φανατισμός, ζούσαν σε καλές συνθήκες συνύπαρξης, παρόλο που δεν φαίνεται να κατοικούσαν, ως επί το πλείστον, σε κοινές περιοχές.
  • Ο πληθυσμός, από τα πρώτα χρόνια της Αγγλοκρατίας, αυξάνεται παραπέρα, ως αποτέλεσμα των προοπτικών που διαφαίνονται.
  • Το 1891 ο πληθυσμός της Λεμεσού φτάνει τις 7.388 ψυχές.
  • Αυξάνεται η αστική μεσαία τάξη. Παρουσιάζονται νέα επαγγέλματα. Οι νέοι αρχίζουν να μορφώνονται.
  • Αρχίζει η εκβιομηχάνιση. Αυξάνεται η παρουσία εργατικού δυναμικού.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟ 1883

2

  • Η ευρύτερη περιοχή γύρω από το Γενί Τζαμί (Τζαμί Τζετίτ) βόρεια του ποταμού Γαρύλλη καθώς και νότια στη μεικτή γειτονιά του Άη Αντώνη φαίνεται αραιοκατοικημένη.
  • Καταγράφονται δέντρα στις χωράφες και περβόλια που υπήρχαν εκεί.
  • Ο δρόμος κατά μήκος του ποταμού δεν υπάρχει.
  • Πέρα από το γεφύρι, κοντά στο Τζαμί, δεν υπάρχουν δρόμοι που να συνδέουν τις δύο περιοχές.
  • Κυκλοφορία γίνεται κατά μήκος και μέσα στην κοίτη του ποταμού, παρόλο που προηγήθηκαν καταστροφικές πλημμύρες τόσο παλιότερα, όσο και το 1880.

Γκραβούρες της περιοχής, μετά την πλημμύρα του 1894

2

Μετά την πλημμύρα κατασκευάστηκε νέα κοίτη του ποταμού, που διέσχιζε την ενορία  των Τσιφλικουδιών ξεκινώντας από την περιοχή των Πολεμιδιών.

2

Φωτογραφία της περιοχής Αρχές του 20ου αιώνα.

Διακρίνεται ο μιναρές του Τζαμί Τζετίτ και το καμπαναριό του Αγίου Αντωνίου.

Διακρίνεται επίσης η μεικτή γειτονιά του Άη Αντώνη.

2

  • Την εποχή του μεσοπολέμου ο πληθυσμός της πόλης αυξάνεται με μεγαλύτερο ρυθμό από ό,τι προηγουμένως.
  • H εσωτερική κυρίως μετανάστευση αρχίζει να παρουσιάζεται εντονότερη.
  • Πέραν του εμπορίου, της οικονομικής και της λιμενικής δραστηριότητας εντατικοποιείται η βιομηχανοποίηση.
  • Δυτικά της περιοχής εγκαθίστανται εργοστάσια, που αποτελούν τη βάση της μεικτής βιομηχανικής Ζώνης, που εγκαθιδρύθηκε εκεί μεταγενέστερα.
  • Η περιοχή προσελκύει άτομα και των δύο κοινοτήτων, λόγω της γειτνίασης της με το κέντρο της πόλης, το λιμάνι, τις βιομηχανίες, αλλά και τα περβόλια στα δυτικά.
  • Καταλαμβάνεται κυρίως από άτομα της εργατικής τάξης.
  • Οι σχέσεις των δύο σύνοικων στοιχείων παρουσιάζονται αρμονικές. Δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν.
  • Η κατ εξοχήν μεικτή γειτονιά στην Λεμεσό είναι αυτή του Αγίου Αντωνίου, η οποία σήμερα δεν υφίσταται. 

Η έκταση της πόλης γύρω στα μέσα της δεκαετίας του ΄30

2

Η ευρύτερη περιοχή της μελέτης παρουσιάζεται χωρίς νέες αναπτύξεις οδοποιίας.

Ο δρόμος κατά μήκος της κοίτης του ποταμού που να ενώνει την περιοχή του τελωνείου 
με την δυτική είσοδο και τις συνοικίες της πόλης δεν έχει ακόμα κατασκευαστεί.

Λεπτομέρεια από χάρτη του 1946.

2

Η περιοχή παρουσιάζεται πιο πυκνοκατοικημένη.

Δυτικά οι βιομηχανίες.

Ο δρόμος ακόμα δεν έχει κατασκευαστεί.

Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η ανάπτυξη της πόλης επιταχύνεται περαιτέρω και η Λεμεσός επεκτείνεται αρκετά.

Παράλληλα παρατηρήθηκαν  σημαντικές κοινωνικοοικονομικές αλλαγές. 

Μετά τον Πόλεμο σε παγκόσμιο επίπεδο έλαβε χώρα μια δεύτερη τεχνολογική εξέλιξη.

Στη Λεμεσό το τέλος του πολέμου σηματοδότησε  ένα νέο κύμα ανεργίας,  με επακόλουθο ένα  ακόμα μεγάλο κύμα αστυφιλίας.

Το 1946 ο πληθυσμός της πόλης, μέσα στα δημοτικά της όρια, έφτασε τους 22.800 κατοίκους, 
σε συνδυασμό με επέκταση του τομέα της μεταποίησης.

Χάρτης της περιοχής την περίοδο των διακοινοτικών ταραχών.

2

Οι εργασίες  για κατασκευή του δρόμου, κατά μήκος της κοίτης του Γαρύλλη, για να ενώσει το λιμάνι με τις οδικές αρτηρίες της πόλης στα δυτικά, άρχισαν το 1951.

Κατά μήκος του ποταμού, κατασκευάστηκε λοξό γεφύρι – στο πλάτος του δρόμου.

Στα δυτικά έχουν δημιουργηθεί νέες συνοικίες. Η ανάπτυξη στην περιοχή έχει πυκνώσει ακόμα περισσότερο.

2

2

 

 

 

 

 

Hμεικτή παλιά γειτονιά του Άη Αντώνη, 
που είχε απαλλοτριωθεί, από το 1954,
για σκοπούς ανάπτυξης του Λιμανιού της Λεμεσού.

 Τα κτίρια σήμερα δεν υφίστανται.

2

Τα  μόνα ουσιώδη σύμβολα των παλιότερων σχέσεων συμβίωσης και ειρηνικής συνύπαρξης, 
που παραμένουν, είναι το Τζαμί Τζετίτ και η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου.

2

Ο ναός του Αγίου Αντωνίου χτίσθηκε το 1870, στη θέση παλαιότερης εκκλησίας, από την οποία μεταφέρθηκαν εικόνες.

Στην εκκλησία έγιναν επιδιορθώσεις το 1896, μετά τις βλάβες από την πλημμύρα του 1894. 

Κάθε χρόνο στη γιορτή του Άγιου μαζευόταν όλη ή Λεμεσός στο ναΐδριο και γινόταν στον περίβολο ένα μικρό πανηγύρι, 
πού το χαίρονταν χριστιανοί και μωαμεθανοί. 

Ακολούθησαν μεταγενέστερες προσθήκες στο ναό, μέχρι να λάβει τη σημερινή του μορφή. 

2

Το Τζαμί Τζετίτ κατά παράδοξο τρόπο φαίνεται να παρεμβάλλεται και να βρίσκεται σε επαφή με την κοίτη του ποταμού Γαρύλλη.

Το παλαιότερο τέμενος (Γενί Τζαμί) και ο μιναρές του, που φαίνεται να κτίστηκε το 1825, καταστράφηκαν, 
λόγω ζημιών από τις πλημμύρες του 1894, και ξανακτίσθηκαν αργότερα.

 
 
epohi